راهکاری نوین برای بهبود زخم
در پاسخ به سوال “پانسمان هیدروکلوئید چیست؟” باید بگوییم که پانسمان هیدروکلوئید یکی از مهمترین محصولات درمان زخم است. به عبارت دقیق تر میتوان گفت نوعی خاص از پانسمان زخم است که در درمان زخمهای با ترشح کم مانند سوختگیهای جزئی یا زخم بستر به کار میرود.
این پانسمانها ضد آب بوده و بر خلاف پانسمانهای سادهتر، محیطی ایزوله، مرطوب و عایق را برای تسریع روند بهبود زخم فراهم میکنند.
هیدروکلوئید چیست؟
هیدروکلوئید یک پانسمان زرد رنگ و چسبناک است که از موادی مانند ژلاتین، پکتین و کربوکسی متیل سلولز ساخته شده است. این پانسمان حاوی عوامل ژلساز به نام ذرات هیدروکلوئید است که شامل سدیم کربوکسی متیل سلولز (NaCMC)، ژلاتین یا پکتین میشود. این نوع پانسمان در درمان زخم بسیار کاربردی و مفید است.
پانسمان هیدروکلوئید با ایجاد یک محیط مرطوب و عایق، بهینه سازی بهبود زخم را انجام میدهد. لایه داخلی آن از نوعی ویفر از عامل ژلساز تشکیل شده است که ترشحات زخم را جذب میکند و یک ژل هیدراته بر روی زخم ایجاد میکند. این لایه داخلی با جذب اگزودا، که نوعی ترشح متشکل از آب، گلبولهای سفید خون و پروتئینها است، به بهبود زخم کمک میکند. ایجاد محیط مرطوب به تسریع روند بهبودی و کاهش تشکیل جای زخم (اسکار) منجر میشود.
لایه بیرونی پانسمان هیدروکلوئید از فوم یا فیلم پلی یورتان ضد آب ساخته شده است که زخم را در برابر باکتریها، اجسام خارجی و آلودگیها محافظت میکند. هرگونه باکتری و آلودگی که ممکن است تجمع یابد، در پانسمان به دام افتاده و هنگام تعویض پانسمان از بین میرود.
پانسمان های هیدروکلوئیدی در برابر اکسیژن ، رطوبت و دی اکسید کربن غیرقابل نفوذ هستند.
مزایای استفاده از پانسمان هیدروکلوئید
پانسمانهای هیدروکلوئید یکی از متد های درمان زخم نوین است که مزایای متعددی نسبت به سایر انواع پانسمانها دارند. برخی از مزایای استفاده از هیدروکلوئید عبارتند از:
- ایجاد محیط مرطوب: حفظ مایع زخم که مواد مغذی، عوامل رشد و گلبولهای سفید خون را برای تسریع بهبود زخم حفظ میکند.
- تسریع بهبود زخم: محیط مرطوب ایجاد شده توسط پانسمان هیدروکلوئید، روند ترمیم بافت جدید را تسریع میبخشد.
- کاهش درد: پانسمان هیدروکلوئید با پوشاندن انتهای عصب در زخمهای ضخیمتر، درد را کاهش میدهد.
- جلوگیری از تشکیل اسکار: محیط مرطوب و محافظت شده، خطر ایجاد جای زخم را کاهش میدهد.
- محافظت در برابر آلودگی: لایه بیرونی ضد آب و غیرقابل نفوذ به باکتریها و سایر عوامل خارجی است که میتوانند باعث عفونت زخم یا تاخیر در بهبودی شوند.
- کاهش دفعات تعویض پانسمان: پانسمانهای هیدروکلوئید میتوانند تا یک هفته روی زخم باقی بمانند و نیاز به تعویض مکرر ندارند، مگر اینکه بدبو، کثیف یا اشباع شوند.
- سهولت استفاده: استفاده از این پانسمانها آسان است و به دلیل خاصیت ضد آب بودن، امکان شستشو و حمام کردن را فراهم میکنند.
- برداشتن بدون درد: از آنجایی که پانسمان به زخم نمیچسبد، برداشتن آن عمدتاً بدون درد است و آن را به ویژه برای کودکان مناسب میسازد.
- تنوع در شکل و اندازه: پانسمانهای هیدروکلوئید در اشکال و اندازههای مختلف و همچنین به صورت پودر، خمیر یا گرانول موجود هستند که برای پر کردن زخمهای عمیق استفاده میشوند. همچنین در انواع دارای حاشیه چسبنده و بدون حاشیه چسبنده و ضخامتهای متفاوت تولید میشوند.
موارد استفاده از پانسمان هیدروکلوئید
پانسمانهای هیدروکلوئید برای درمان زخمهای غیر عفونی و با ترشح کم تا متوسط مانند موارد زیر مناسب هستند:
- سوختگیهای جزئی
- زخم بستر (زخم فشاری)
- ساییدگیها
- تاولها و تاولهای خونی
- زخمهای جراحی
- زخمهای گرانولار و نکروتیک
به دلیل انعطافپذیری، از پانسمانهای هیدروکلوئید میتوان در نواحی با پانسمان دشوار مانند آرنج، پاشنه پا یا زانو استفاده کرد. در کل میتوان گفت که پانسمانهای هیدروکلوئید معمولاً در زخمهای حاد استفاده میشوند، اما میتوانند در برخی زخمهای مزمن هم کاربرد داشته باشند. این پانسمانها بیشتر برای زخمهایی با ترشح کم تا متوسط و بدون عفونت فعال مناسب هستند. برای اطلاعات بیشتر راجع به زخم های حاد و مزمن میتوانید به مقاله مربوطه در سایت مراجعه کنید.
پانسمانهای هیدروکلوئید در محیطهای مختلفی مانند موارد زیر قابل استفاده هستند:
- خانه: برای سوختگیهای جزئی، بریدگیها و تاولهایی که ممکن است در خانه رخ دهند.
- باشگاه ورزشی: برای تسکین و محافظت از تاولهای پا ناشی از تمرینات ورزشی جدید.
- ادارات و مدارس: به عنوان بخشی از جعبه کمکهای اولیه پزشکی.
موارد منع مصرف پانسمان هیدروکلوئید
پانسمان های هیدروکلوئید برای بسیاری از زخمها مناسب هستند، اما نه برای همه آنها. این پانسمانها تا حدی جاذب هستند، بنابراین نباید برای زخمهایی با ترشحات زیاد استفاده شوند. در عوض، آنها برای زخمهای با ضخامت جزئی تا کامل با ترشحات کم ایدهآل هستند.
| مورد منع مصرف |
دلیل عدم استفاده |
| زخمهای با ترشحات زیاد |
ظرفیت جذب پانسمان محدود است؛ در ترشحات زیاد پانسمان به سرعت اشباع شده و ترشح از آن نشت میکند. |
| زخمهای عفونی |
پانسمان غیرقابل نفوذ است و اجازه بررسی مکرر نمیدهد؛ این موضوع میتواند منجر به حبس عفونت و بدتر شدن زخم شود. |
| زخمهایی که نیاز به بررسی مکرر دارند |
شفاف نیست و برای دیدن زخم باید پانسمان برداشته شود که روند ترمیم را مختل میکند. |
| تاول با فلپ پوستی باقیمانده |
برداشتن پانسمان میتواند باعث جدا شدن پوست نازک باقیمانده و بدتر شدن آسیب شود. |
| پیشگیری از تاول |
طراحی آن برای درمان است نه پیشگیری؛ در استفاده پیشگیرانه عملکرد مطلوبی ندارد. |
| بیماران دیابتی یا با گردش خون ضعیف |
ریسک بالای عفونت و مشکلات ترمیم دارند؛ باید فقط با تجویز و نظارت پزشک استفاده شود. |
| در صورت بروز التهاب یا واکنش پوستی |
نشاندهنده عدم تحمل یا حساسیت به مواد پانسمان است؛ ادامه مصرف ممکن است آسیب بیشتری ایجاد کند. |
پانسمان های هیدروکلوئید همچنین نباید در زخمهایی استفاده شوند که نیاز به بررسی مکرر دارند، زیرا بررسی زخم بدون برداشتن پانسمان دشوار خواهد بود. از استفاده از آنها در زخمهای عفونی و زخمهایی که نیاز به تخلیه دارند نیز خودداری کنید.
برای مشاهده سایر محصولات درمان زخم اینجا کلیک کنید.
در شرایط زیر از هیدروکلوئید برای تاول استفاده نکنید:
- اگر فلپ پوستی روی تاول باقی مانده باشد: هنگام برداشتن پانسمان هیدروکلوئید، پوست را جدا خواهید کرد.
- هنگامی که ترشحات بیش از حد وجود دارد: ترشحات از پانسمان نشت میکنند و نیاز است که پانسمان را ظرف یک روز تعویض کنید. پانسمان هیدروکلوئید نمیتواند به طور مطلوب در شرایط ترشح زیاد عملکرد داشته باشد.
- برای پیشگیری از تاول مناسب نیست.
- افراد دیابتی و افراد دارای گردش خون ضعیف: فقط باید تحت نظارت یک متخصص مراقبتهای بهداشتی از آن استفاده کنند.
- در صورت بروز التهاب: مصرف را قطع کرده و با پزشک خود مشورت کنید.
دستورالعمل استفاده از پانسمان هیدروکلوئید
روش استفاده از پانسمان هیدروکلوئید مشابه روش استفاده از پانسمانهای استاندارد است. برای استفاده صحیح از پانسمان هیدروکلوئید، مراحل زیر را دنبال کنید:
آمادهسازی:
-
- دستهای خود را بشویید و برای کاهش خطر عفونت دستکش بپوشید.
- پانسمان قبلی را از روی زخم بردارید. توصیه میشود در این مرحله دستکشها را تعویض کرده و از یک جفت دستکش جدید استفاده کنید.
- زخم را با اسپری شستشوی زخم یا سرم شستشو تمیز کنید و با گاز تمیز به آرامی خشک کنید.
انتخاب و آمادهسازی پانسمان:
-
- اندازه پانسمان را بررسی کنید و مطمئن شوید که 3 سانتی متر از لبههای زخم بزرگتر باشد. اگر پانسمان خیلی کوچک باشد، ممکن است باعث نشت شود. در مقابل، اگر خیلی بزرگ باشد، میتواند باعث ماسیدگی پوست اطراف زخم شود.
- از کشش بیش از حد زخم خودداری کنید و فشار زیادی برای استفاده وارد نکنید، زیرا ممکن است باعث شکستگی در پوست اطراف یا آسیب پوستی شود.
قرار دادن پانسمان:
-
- لایه پشتی پانسمان را جدا کنید.
- پانسمان را از وسط تا کنید و روی زخم قرار دهید.
- برای چسبندگی بهتر، پانسمان را از زخم به سمت بیرون صاف کنید.
- لبهها را با دست گرم کنید تا چسبندگی بهتری داشته باشند.
- در صورت نیاز، از نوار چسب استفاده کنید اگر پانسمان هیدروکلوئید حاشیه چسبنده ندارد. برای محکم کردن لبه پانسمان، میتوانید از رول فیکس کننده (یک پارچه نرم و غیر بافته شده چسبنده) استفاده کنید، زیرا لبه پانسمان ممکن است به جوراب، دمپایی یا گرد و غبار بچسبد.
ضد آب بودن پانسمان هیدروکلوئید
پانسمانهای هیدروکلوئید حاوی پلی یورتان هستند که یک ماده پلاستیکی است و پانسمان را ضد آب میکند. فوم پلی یورتان دارای قابلیت جذب بالا و چسبندگی قابل اعتماد به سطح زخم است. با توجه به ضد آب بودن این پانسمان، نیازی به پانسمان دوم یا تعویض مکرر پانسمان پس از دوش گرفتن یا شنا نیست.
دفعات تعویض پانسمان هیدروکلوئید
این نوع پانسمان معمولاً بین 3 تا 7 روز دوام میآورد. یک نشانه خوب برای زمان تعویض پانسمان، مشاهده میزان جدا شدن آن از لبههای زخم است. با این حال، استاندارد این است که پانسمان هیدروکلوئید حداقل 70 درصد پر از ترشحات زخم شود.
نیازی به تمیز کردن مکرر زخم نیست، زیرا پانسمانهای هیدروکلوئید زخم را مرطوب و محافظت شده نگه میدارند. هنگامی که متوجه شدید لکههای هیدروکلوئید سفید میشوند، به این دلیل است که مواد مایع را از زخم جذب میکنند.
نحوه برداشتن پانسمان هیدروکلوئید
برای برداشتن ایمن پانسمان هیدروکلوئید از زخم، بدون آسیب رساندن به پوست، مراحل زیر را دنبال کنید:
- پوست اطراف لبههای پانسمان را به پایین فشار دهید و سپس چسب را بلند کنید.
- به بلند کردن اطراف لبهها ادامه دهید تا تمام چسب از پوست جدا شود.
- به آرامی پانسمان را در جهت رویش مو از زخم جدا کنید و دقت کنید که زخم را لمس نکنید و روند بهبودی را کند نکنید.
- در صورت نیاز به پانسمان جدید، با دنبال کردن مراحل ذکر شده در بالا، یک پانسمان جدید بگذارید.
یکی از مراحل مهم مراقبت از زخم، شستشوی زخم است. اگر احتیاج به راهنمایی دارید میتوانید به مقاله راهنمای جامع شستشوی زخم مراجعه کنید.
پانسمان هیدروکلوئید برای جوش
پانسمان هیدروکلوئید یکی از روشهای موثر در درمان جوشهای شدید و چرکی است. این نوع پانسمان با ایجاد یک محیط مرطوب بر روی پوست، به تسریع فرایند بهبود و ترمیم پوست کمک میکند و در عین حال از خشک شدن پوست و ایجاد اسکار جلوگیری میکند. پانسمان هیدروکلوئید به دلیل خاصیت جذب رطوبت و بافت ژلاتینی خود، میتواند عفونتها را کاهش دهد و باعث کاهش التهاب و قرمزی جوش شود. این پانسمانها همچنین از تماس با باکتریها و آلودگیها جلوگیری میکنند، که روند بهبود جوش را سریعتر و موثرتر میسازد.
پانسمان هیدروکلوئید برای سوختگی
پانسمان هیدروکلوئید برای درمان سوختگیهای خفیف تا متوسط نیز کاربرد دارد. این پانسمان با ایجاد یک محیط مرطوب، به بهبود سریعتر بافت آسیبدیده کمک کرده و از خشکی و ترک خوردن پوست جلوگیری میکند. همچنین، خاصیت جذب رطوبت پانسمان هیدروکلوئید به تسکین درد و کاهش التهاب در نواحی سوختگی کمک میکند. این نوع پانسمان از تماس مستقیم با آلودگیها و باکتریها جلوگیری کرده و احتمال عفونت را کاهش میدهد، در حالی که فرآیند ترمیم پوست را تسریع میکند. علاوه بر این، پانسمان هیدروکلوئید به طور مؤثری مانع از ایجاد اسکار و جای سوختگی پس از بهبود میشود.
نکات مهم
- همیشه در صورت عمیق بودن زخم، خونریزی شدید یا مشاهده علائم عفونت مانند قرمزی، تورم یا گرما به پزشک مراجعه کنید.
- اگر فلپ پوستی روی تاول باقی مانده باشد، از پانسمان هیدروکلوئید استفاده نکنید.
- در صورت وجود ترشحات بیش از حد، از پانسمان هیدروکلوئید استفاده نکنید.
- پانسمان هیدروکلوئید برای پیشگیری از تاول مناسب نیست.
- افراد دیابتی و افراد دارای گردش خون ضعیف باید فقط تحت نظارت پزشک از پانسمان هیدروکلوئید استفاده کنند.
- در صورت بروز التهاب، مصرف را قطع کرده و با پزشک خود مشورت کنید.
برند های معروف پانسمان های هیدروکلوئید
1- هیدروکلوئیدهای برند Hartmann، آلمان
2- هیدروکلوئیدهای برند Coloplast با نام تجاری Comfeel، دانمارک
3-هیدروکلوئیدهای برند Aoki، چین
4- هیدروکلوئیدهای برند Roosin، آلمان
5- هیدروکلوئیدهای برند Renocare، کره جنوبی
سلب مسئولیت
کلیه مطالب وبسایت بارثاواطب صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارند و نباید جایگزین مشاوره پزشکی شوند. پیش از هرگونه اقدام درمانی، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
لطفاً نظرات خود را با ما درمیان بگذارید. مشتاقانه نظرات شمارا می شنویم تا بدانیم چگونه میتوانیم بهتر و مفیدتر باشیم.
حقوق این مقاله متعلق به بارثاواطب بوده و هرگونه استفاده از آن فقط با ذکر منبع (www.barsavateb.com) مجاز می باشد.
منابع:
www.friendsofpolarbear.com
www.osmosis.org
www.elastoplast.co.uk
www.en.wikipedia.org
6 نظر در “آموزش استفاده از پانسمان هیدروکلوئید + موارد منع مصرف”
سلام
من زخمم ترشحات زیادی داره و ظاهرا عفونی هست. آیا پانسمان هیدروکلوئید گزینه مناسبی برای من هست یا خیر؟
سلام وقتتون بخیر
همونطور که در مقاله اشاره کردیم، خیر.
پانسمان هیدروکلوئید برای زخم هایی که ترشحات زیادی دارند به هیچ وجه مناسب نیست.
درود
آیا شنا کردن هنگامی که از پانسمان هیدروکلوئید استفاده میکنیم ایرادی دارد؟
سلام وقت بخیر
پانسمان های هیدروکلوئید عموما ضد آب هستند و شنا کردن باهاشون مشکل خاصی ایجاد نمیکنه.
سلام وقت بخیر
پانسمان هیدروکلوئید هر چندوقت یکبار باید عوض بشه؟
سلام وقت شماهم بخیر
پانسمان های هیدروکلوئید معمولا 3 تا 7 روز دوام میآورند. اگر پانسمان شما حداقل 70 درصد از ترشحات زخم پر شده میتوانید آنرا تعویض کنید.
یک نشانه خوب و ساده این است که لبه های پانسمان از زخم جدا شده اند.
البته که بهتر است در این مورد با متخصص مشورت شود.